Politiek: 'Ja, wat ach? Doe eens normaal, man!'

In 2011 komen de eerste irritaties in de gedoogcoalitie aan de oppervlakte en wordt premier Rutte geconfronteerd met de noodzaak tot samenwerken met de oppositie op grote onderwerpen als de eurocrisis en de Kunduzmissie.

© ANP

Tegelijkertijd zorgt de behaalde score in de Senaat voor een stevigere basis voor de politieke samenwerking tussen VVD, CDA, PVV en een beetje SGP.

Doe Normaal

Een debat tussen Rutte en Wilders tijdens de algemene beschouwingen in september voor het politieke moment van 2011.

De PVV-leider is kwaad dat een uitspraak van zijn partijgenoot Raymond de Roon in zijn ogen door de premier verkeerd wordt geïnterpreteerd. De Roon zou de Turkse premier Erdogan een 'islamitische aap' hebben genoemd. Als Rutte de nuancerende woorden van Wilders afdoet met een 'ach', verliest de PVV'er zijn zelfbeheersing:

De heer Wilders (PVV):
Wat, ach? Doe eens normaal, man! Wat, ach?

Premier Rutte:
Doe eens normaal, man? Doe lekker zelf normaal! Tsjonge jonge!

De heer Wilders (PVV):
Ja, lezen voordat u wat zegt!

Premier Rutte:
Ik zou zeggen: doet u zelf eens normaal, mijnheer Wilders!

De heer Wilders (PVV):
Nee, doet u eens normaal!

Premier Rutte:
Je kunt toch niet praten over de premier van Turkije als over “een islamitische aap”? Dat is toch een idiote uitspraak?

De heer Wilders (PVV):
Dat heeft hij niet gezegd. Doe eens normaal en rustig, man!

(lees hier een uitgebreider transcript, inclusief video)

Wilders en Rutte in debat tijdens de algemene beschouwingen. Foto: ANP

Mauro/Sahar

Persoonlijke drama's zijn afgelopen jaar een stuk minder taboe dan voorheen. De asielverhalen van het Afghaanse meisje Sahar en de Angolese jongen Mauro zorgen voor emotionele debatten die vooral het CDA splijten.

Sahar mag uiteindelijk blijven, nadat Leers haar eerder terug naar Afghanistan wilde sturen. Hij komt tot het inzicht dat ze te verwesterd is om in haar geboorteland te kunnen leven.

De kruitdampen van het Sahardebat zijn nog niet opgetrokken of de Mauro-zaak zorgt voor nog grotere spanningen. Leers ziet geen reden zijn bevoegdheid te gebruiken om hem te laten blijven, maar CDA-Kamerleden Kathleen Ferrier en Ad Koppejan kiezen de kant van de oppositie. Volgens hen is de verwachting gewekt dat Mauro een verblijfsvergunning zou krijgen.

Na het CDA-congres wordt een compromis gevonden. Mauro mag een aanvraag voor een studievisum in Nederland afwachten.

Mauro en zijn pleegouders wonen een manifestatie in Den Haag bij. Foto: NUfoto/Gera Nieland

Kunduz

Rutte moet langs bij de oppositie om steun te verwerven voor een nieuwe missie in Afghanistan, in de provincie Kunduz. De PVV en PvdA zijn mordicus tegen, maar de coalitie vindt uiteindelijk de ChristenUnie, D66 en GroenLinks aan haar zijde. Met name laatstgenoemde onder leiding van de kersverse partijleider Jolande Sap worstelt lang met de kwestie. Uiteindelijk stemt de fractie in, alleen Ineke van Gent blijft tegen.

Eurocrisis

De Europese schuldencrisis zorgt er voor dat premier Rutte nog erger dan in het Kunduz-dossier geconfronteerd wordt met de nadelen van een gedoogconstructie.

Waar hij en zijn minister van Financiën De Jager met de Europese collega's proberen de Euro te redden, moet de PVV niets hebben van de aanpak van de coalitie. De partij is de miljardensteun en garanties aan noodlijdende landen meer dan zat en stelt zelfs een onderzoek in naar terugkeer naar de gulden.

Rutte moet voor steun meermaals aankloppen bij eurogezinde partijen als PvdA, GroenLinks en D66. Zijn reputatie loopt een stevige deuk op als hij zich in de zomer maar liefst 50 miljard vergist in de Nederlandse bijdrage aan het Griekse steunpakket.

Ploumenrel

De slechte peilingen voor de PvdA zorgen ervoor dat partijleider Job Cohen onder druk staat. De interne kritiek neemt toe en komt aan de oppervlakte als vertrekkend partijvoorzitter Lilianne Ploumen in de Volkskrant openlijk haar beklag doet.

Cohen is te weinig zichtbaar in het land en laat zich te veel meeslepen in de Haagse dynamiek, stelt ze. Ook is Cohen volgens haar niet vanzelfsprekend de lijsttrekker bij de volgende verkiezingen. De dinsdag na het interview krijgt Ploumen de fractie over zich heen. Cohen noemt het interview een dieptepunt in zijn eerste anderhalf jaar als partijleider.

Cohen wordt opgewacht door de pers na kritiek van Ploumen. Foto: ANP

Heligate

De ministers Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en Hillen (Defensie) moeten diep door het stof in de Kamer door een totaal in de soep gelopen evacuatie-actie in het onrustige Libië.

Een keten aan misverstanden zorgt ervoor dat een Nederlandse medewerker niet wordt geëvacueerd, maar dat in plaats daarvan de crew van de marinehelikopter wordt vastgezet.

De Tweede Kamer reageert verbijsterd als blijkt dat het kabinet niet wist dat zich naast de evacuatieplek een paleis van Kadaffi bevindt. Ook werd besloten een MIVD analyse van de omgeving niet af te wachten, maar direct tot actie over te gaan.

Langstudeerboete

Studenten voeren actie tegen de langstudeerboete, die ook wel liefkozend de Halbe-heffing wordt genoemd. Studenten die meer dan een jaar langer over hun studie doen moeten drieduizend euro per jaar extra betalen. Het kabinet is ongevoelig voor de protesten, zoals half januari op het Malieveld. Staatssecretaris Zijlstra wil de boete per direct invoeren.

Studenten voeren actie in Den Haag. Foto: NUfoto/Richard Canten

Het kabinet komt pas in beweging als de SGP, nodig voor een meerderheid in de Senaat, de snelle invoering van de boete onrechtvaardig vindt. De staatkundig gereformeerden zijn het met de studenten eens dat studenten door de directe invoering niet kunnen anticiperen op de dreigende boete.

Zijlstra stelt vervolgens de boete een jaar uit.