Risicogebieden kerncentrales

AMSTERDAM – Bijna 1,4 miljoen Nederlanders wonen in het risicogebied van een kerncentrale. Bij een eventueel nucleair ongeval bevinden 35 gemeentes, waaronder plaatsen als Enschede en Roosendaal, zich binnen de door de overheid vastgestelde maatregelzones.

Niet alleen de kerncentrale in Borssele maar ook kerncentrales aan de Belgische en Duitse grens kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor de Nederlandse bevolking mocht er iets mislopen. Dit blijkt uit het Responsplan Kernongevallenbestrijding.

Overzichtskaart

Onderstaande kaart geeft de maatregelzones weer voor de kerncentrales in Borssele, Doel (nabij Antwerpen, 5 kilometer van de Nederlandse grens) en Emsland (20 kilometer ten oosten van Twente) en de onderzoekreactoren in Petten en Delft.

Rood geeft de evacuatiezone aan. Binnen de oranje zone dienen jodiumtabletten te worden ingenomen om te voorkomen dat eventueel vrijgekomen radioactief jodium zich ophoopt in de schildklieren. De gele zone is het gebied waarbinnen mensen moeten schuilen en ramen en deuren gesloten moeten houden.

De straal van de zones verschilt aanzienlijk per kerncentrale. Voor Borssele gelden de zones tot een straal van 20 kilometer terwijl voor Emsland het risicogebied tot 50 kilometer vanaf de centrale strekt. Dit komt doordat landen individueel de maatregelzones vaststellen. In België en Duitsland is de straal van het risicogebied vaak tweeënhalf keer zo groot.

Het RIVM heeft in 2010 in een rapport (PDF) geadviseerd om de bestrijding van kernongevallen met onze omringende landen gelijk te trekken. Dit zou betekenen dat in Nederland de risicogebieden drastisch vergroot worden.

Veiligheidseisen

Dat er iets misgaat, is volgens minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie overigens onwaarschijnlijk. Verhagen beschreef in februari in een brief aan de Tweede Kamer de veiligheidseisen waaraan de centrale in Borssele moet voldoen.

De kerncentrale is volgens Verhagen bestand tegen een aardbeving van 5,2 op de schaal van Richter en een overstroming waarbij het water een hoogte van 7,3 meter boven NAP bereikt. Beide situaties zijn nog nooit voorgekomen rondom Borssele.

Ervaring ontbreekt

Toch geeft EPZ, de beheerder van de centrale in Borssele, zelf aan: ‘100 procent veiligheid is een illusie’. Zorgelijker is dan ook het rapport (PDF) dat afgelopen maart, op de dag van de Japanse aardbeving en tsunami, werd gepresenteerd door het RIVM.

Hoewel Nederland op gebied van preventie goed scoort, is dat volgens het rapport wat betreft de bestrijding en herstel van een nucleair ongeval ‘onzeker’. "Het grootste manco is dat daadwerkelijke praktijkervaring op alle niveaus ontbreekt", aldus het rapport.