De UNFCCC houdt overal rekening mee

Heel de wereld mocht vorig jaar aanschouwen hoe zwaar de baan van ‘baas van het klimaatverdrag' kan zijn. Yvo de Boer, secretaris van de UNFCCC, was kapot. De Nederlandse diplomaat had de laatste twee nachten van de twee weken durende conferentie op Bali geen uur kunnen slapen.

Het slopende onderhandelingstraject werd zichtbaar op ’s mans vermoeide gezicht. En op de slotdag werd hij, de diplomaat met smetteloze staat van dienst, op hoge toon door de Chinese delegatie beschuldigd mee te werken aan achterkamertjespolitiek.

Hij zou ervan op de hoogte zijn geweest dat enkele afgevaardigden niet in de grote zaal aanwezig waren, maar heimelijk hun eigen bijeenkomst hadden, elders in het conferentiecomplex. De Chinezen eisten zelfs een openbare excuusbetuiging. "Ik was er niet van op de hoogte", zei een geëmotioneerde De Boer.

Dat in de zaal verder niemand twijfelde aan de erudiete man, bleek uit de staande ovatie die hij kreeg, terwijl hij kortstondig de zaal verliet. "Vertrouwen is cruciaal", erkent ook De Boer. En de grootschalige publieke bijval versterkte zijn positie.

Zeespiegelstijging
Achteraf bekeken zou het effect van dat moment wel kunnen hebben bijgedragen aan het toch nog opvallende succes van de slotdag. Een dag waarop zelfs Ban Ki-Moon, secretaris-generaal van de VN, onverwacht het vliegtuig terug naar Bali had gepakt om persoonlijk te proberen een akkoord te forceren.

Maar kort na middernacht liepen de emoties nog verder op, toen de Amerikaanse onderhandelingsdelegatie het uiteindelijke besluit blokkeerde, eisend dat ontwikkelingslanden meer zouden bijdragen. Daarop kreeg Kevin Conrad, vertegenwoordiger voor Papua-Nieuw-Guinea, het woord. Hij richtte zich in een dramatische speech persoonlijk tot de Amerikaanse onderhandelingsdelegatie: "We zoeken jullie leiderschap. Maar als jullie om wat voor reden dan ook niet van plan zijn te leiden, ga dan alsjeblieft opzij en laat ons passeren."

Isolatie
Het applaus dat daar op volgde zorgde voor een pijnlijke isolatie van de Amerikaanse delegatie - die twintig minuten later opeens wél akkoord gingen met 'the Bali Roadmap', die ook bepalend is voor de onderhandelingen in Poznan.

De VS, Canada, Japan en Rusland waren er toen overigens al in geslaagd bindende emissiereducties van tenminste 25 tot 40 procent uit de tekst te laten verwijderen. Desondanks, om de simpele reden dat er akkoord bereikt werd over het verdere traject van onderhandelingen, wordt Bali officieel een succes genoemd.

Chaos
De dramatische momenten tekenen de chaos in het werkveld van het UNFCCC. En ook Yvo de Boer maakt zich geen illusies over de weg naar Kopenhagen. "Het zal het meest complexe verdrag ooit worden." De grote uitdaging is de onderlinge voorwaarden mogelijk te maken. Zo zijn emissiereducties van ontwikkelingslanden (eveneens essentieel voor een succesvol verdrag) voor hen alleen bespreekbaar als aan een groot aantal voorwaarden wordt voldaan, waaronder de uitwisseling van schone technologieën.

En landen met hoge ontbossing kunnen dat alleen stoppen als het op lokaal niveau ook wat geld oplevert om bos te laten staan. Maar de praktijk blijkt altijd nóg complexer dan enkel de ontwikkeling van technische oplossingen, zoals het systeem voor monitoring en fianciering van REDD, het voorkómen van ontbossing.

Indonesië
De regering van Indonesië, samen met Brazilië de grootste ontbosser, lijkt vooralsnog weinig te ondernemen om de bossen in het land te beschermen. Mede hierdoor heeft Indonesië inmiddels de derde plaats op de wereldranglijst van CO2-uitstoters - boven India, boven Rusland, Japan, Duitsland. Een serieuze kandidaat dus.

Eind augustus is het programma van Poznan gewijzigd toen bleek dat een dag met een aantal belangrijke bijeenkomsten samenviel met Eid Al-Adha, het islamitische Offerfeest. Indonesië is een islamitisch land. De UNFCCC houdt overal rekening mee.[youtube http://www.youtube.com/watch?v=C1fwrWc-g_A]

(c)Hier.nu/Rolf Schuttenhelm