Minder Europees geld voor CCS

De Europese Unie lijkt terug te komen op plannen om miljarden euro’s te investeren in technologie om CO2 af te vangen en ondergronds op te slaan, na gesprekken afgelopen vrijdag.

Frankrijk, de huidige EU-voorzitter, deelt mee dat een voorstel van het Europees Parlement, om 10 miljard dollar in de techniek te investeren, met maar liefst tweederde moet worden afgezwakt.

De techniek voor afvang en ondergrondse opslag van industrieel CO2, meestal kortweg aangeduid als CCS, wordt gezien als mogelijkheid om in de toekomst de CO2-uitstoot van onder andere steenkoolcentrales aanzienlijk te verlagen. In theorie zou de techniek zelfs gebruikt kunnen worden om de atmosferische CO2-concentratie (in een verre toekomst) weer naar veiliger niveaus terug te brengen, wanneer deze zou worden toegepast op biomassacentrales, omdat dan netto CO2 zou worden ontnomen aan de atmosferische koolstofkringloop.

Kosten
Maar alhoewel de technologie feitelijk al bestaat, wordt deze nog niet toegepast, vanwege de hoge kosten en het voorlopig ontbreken van de noodzakelijke infrastructuur. Zo zou er een speciaal netwerk van gasleidingen tussen energiecentrales en ondergrondse opslagplaatsen, zoals lege aardgasvelden, moeten worden aangelegd.

De EU wil een impuls geven aan de ontwikkeling van CCS met 10 tot 12 demonstratieprojecten, die in 2015 moeten draaien. Over de financiering zijn nog geen afspraken gemaakt. Een optie is 500 miljoen carbon credits uit te keren, afkomstig uit het Europese systeem voor emissiehandel, hetgeen de benodigde 10 miljard euro kan opleveren.

Evenwicht
Frankrijk wil het aantal credits nu verlagen tot 100 à 200 miljoen. Het land is zelf niet afkerig van CCS, net als bijvoorbeeld Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië, maar hoopt als EU-voorzitter een meer gematigde koers te vertolken. ‘Velen hebben nadrukkelijk de noodzaak voor zo’n hoog bedrag in twijfel getrokken, wijzend dat ook andere financieringsbronnen moeten worden gemobiliseerd’, stelt het Franse document. Publieke en private investeringen zouden in evenwicht moeten zijn.

‘Het Franse voorstel is een nuttige eerste stap op weg naar verdere onderhandelingen, maar het is onvoldoende om de doelen, overeengekomen door Europese staatshoofden, te bereiken’, zegt de Britse politicus Chris Davies, die het financieringsmechanisme heeft voorgesteld aan het Europees Parlement.

Gevaarlijk excuus
Overigens is de klimaatbeweging verdeeld over het nut van CCS. Organisaties als Greenpeace wijzen bijvoorbeeld op het risico van lekkage en het feit dat er in meerdere Westerse landen nieuwe steenkoolcentrales worden bijgebouwd, die zogenaamd ‘capture ready’ zijn, maar die in werkelijkheid alle CO2 via de rookgassen afgeven aan de atmosfeer, simpelweg omdat de techniek nog niet wordt toegepast. Dat geldt in Nederland bijvoorbeeld voor de kolencentrale die E.ON in de Rotterdamse Maasvlakte wil bouwen.

Concurrentie
Een ander belangrijk nadeel blijkt uit het Franse document: CCS is duur. Er zijn nog zeer grote investeringen nodig voor de techniek grootschalig kan worden toegepast. En dat geld zou ook in andere schone technologieën kunnen worden geïnvesteerd, bijvoorbeeld ten behoeve van duurzame energie. Voorstanders wijzen er echter op dat het zonder CCS nauwelijks mogelijk zal zijn de economieën van China en India, die grotendeels draaien op steenkool, in de toekomst schoner te krijgen.

(c)Hier.nu/Rolf Schuttenhelm