Polen eerste fossiel van de dag

De economische teruggang is ‘geen excuus voor nalatigheid’ in de strijd tegen klimaatverandering, luidde het collectieve openingsstatement van de delegaties gisteren.

Daarin werd ook de nieuw gekozen president Obama geprezen voor het stellen van concrete doelen, voorafgaand aan de VN-klimaattop. De 10.700 onderhandelaars uit 187 landen weten nu dat ze zich weinig hoeven aan te trekken van de officiële Amerikaanse delegatie (nog steeds verbonden aan de zittende president Bush) mocht deze zich wederom weigerachtig opstellen.

"Ons werk aan het natuurlijke milieu dient tijdloos te zijn … onafhankelijk van de economische situatie", zegt de Poolse premier en gastheer Donald Tusk. "We moeten begrijpen, en laat dit een mijlpaal van de conferentie zijn, dat financiële crises in het verleden vaker zijn voorgekomen en dat ze zich in de toekomst zullen herhalen."

De gisteren begonnen klimaatconferentie is de belangrijke en enige tussenstop na de VN-top op Bali vorig jaar tot aan de definitieve ontmoeting in Kopenhagen eind 2009, waar het nieuwe internationale klimaatverdrag moet worden overeengekomen.

De leiders van de gastlanden voor de drie opeenvolgende conferenties, Indonesië, Polen en Denemarken, zeggen dat de wereld nu de kans moet grijpen om over te stappen naar een duurzame en groene economie, zodat de financiële crisis én de klimaatcrisis tegelijk worden aangepakt. "De urgentie van de ene crisis is geen excuus om de andere te negeren", stellen de drie landen.

Watertekorten
Rajendra Pachauri, hoofd van het IPCC, zegt dat veel mensen nog steeds niet wakker zijn geworden en zich hebben gerealiseerd wat de risico’s zijn van de onherroepelijke veranderingen, wanneer de wereld er niet in slaagt in actie te komen.

Ter illustratie wijst hij erop dat het aantal mensen met watertekorten dan zal oplopen van 1,1 miljard in 1995 tot 4,3 miljard in 2050. Gezien de voortzettende bevolkingsgroei tot ongeveer 9 miljard mensen zal dan bijna de helft van de mensheid geen dagelijkse toegang hebben tot schoon drinkwater, een belangrijke indicatie dat armoede wereldwijd toeneemt en welvaart daalt.

Pachauri wijst verder op het toenemende risico van grootschalige smelt van Groenland, hetgeen zou zorgen voor een wereldwijde zeespiegelstijging van meerdere meters. En met iedere graad extra temperatuurstijging lopen miljoenen unieke levensvormen het risico uit te sterven.

Yvo de Boer, het hoofd van het UNFCCC, zegt dat wereld het werktempo moet opvoeren. "De klok tikt en het werk moet nu in een hogere versnelling."

Denemarken
De Deense premier Anders Fogh Rasmussen, verantwoordelijk voor een succesvol georganiseerde finale volgend jaar, is blij dat het nieuwe klimaatverdrag in elk geval veel breder zal worden gedragen dan het Kyoto-protocol uit 1997. Onder dat verdrag hadden slechts 37 landen emissieverplichtingen, van gemiddeld slechts 5,2 procent. De grootste vervuiler in die tijd, de VS, heeft het verdrag nooit geratificeerd.

"Ik ben verheugd om te zien dat Obama van plan is ambitieus klimaat- en energiebeleid door te voeren", zegt Rasmussen. Ook De Boer noemt Obama’s beleidsplannen ‘ambitieus’ - iets waar veel milieuorganisaties echter anders tegen aankijken. Obama moet volgens hen, overeenkomend met scenario’s van het IPCC en het IEA, de uitstoot naar 2020 met tenminste 25 procent verlagen, in plaats van deze ‘slechts te stabiliseren’.

Polen
Maar voorlopig blijft zelfs de Europese Unie buiten het door de wetenschap geadviseerde bereik van minimale emissiereducties. Tegen alle verwachtingen in is in Europa geen overeenstemming bereikt over het vorig jaar aangekondigde ambitieuze doel van tenminste 30 procent uitstootverlaging. In plaats daarvan wordt nu zelfs het plan voor een reductie van slechts 20 procent niet unaniem gesteund.

Opmerkelijk detail is dat uitgerekend de vriendelijke Poolse gastheer achter de schermen een van de kopstukken is die Europese progressie tegenhoudt. De Poolse elektriciteitsvoorziening draait voor 93 procent op steenkool. Het land wil daarom, net als Italië en enkele andere Oost-Europese landen, allerlei uitzonderingen en afzwakkingen van het Europese klimaatplan, dat in deze zelfde periode moet worden overeengekomen.

Fossiel
"We zijn heel dicht bij het bereiken van een overeenkomst", zegt Tusk, die geen verdere details wil geven. Non-gouvernementele organisaties, verenigd in het Climate Action Network (CAN) hebben de eerste ‘Fossil of the Day’, een prijs voor de minst coöperatieve partij - met de grootste 'verslaving aan fossiele brandstoffen', op dag één gelijk uitgereikt aan het gastland.

(c)Hier.nu/Rolf Schuttenhelm