Ook Obama moet verscherpen

Het hoge woord is er uit. De klimaatdoelen van Obama zijn onvoldoende, zeggen China en India. De uitstoot terugbrengen tot het niveau van 1990 zal ‘gevaarlijke klimaatverandering’ niet voorkomen.

"Het is ambitieuzer dan president Bush, maar niet genoeg om het urgente lange termijndoel van broeikasgasreducties te bereiken", zegt He Jiankun, van de Universiteit van Tsinghua, een lid van de Chinese onderhandelingsdelegatie tijdens de klimaattop in Poznan.

Ook de Indische delegatie vindt Obama’s plannen onvoldoende, maar ziet ook de verbetering: ‘Het is niet ambitieus genoeg – ook gezien oudere doelen onder het Kyoto-protocol – maar na achter jaar Bush-regering is het wel vooruitgang’, zegt Dinesh Patnaik, hoge ambtenaar van het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken.

De Verenigde Staten zijn het enige geïndustrialiseerde land dat het Kyoto-protocol niet heeft geratificeerd. Hadden de Amerikanen dat wél gedaan, dan had het land zich verplicht tot een emissiereductie van 7 procent tussen 1990 en 2012. In grote tegenstelling daarmee is de Amerikaanse uitstoot van broeikasgassen sinds 1990 al met 14 procent gestegen. Obama wil nu die stijging in de periode naar 2020, de budgetperiode voor het nieuwe klimaatverdrag, weer wegwerken.

450 ppm
Maar daarmee wordt de eerdere overschrijding van de Amerikaanse emissiedoelen dus niet gecompenseerd. Sterker nog, wil Amerika zijn deel van de lasten dragen bij het voorkómen van overschrijding van de atmosferische CO2eq-concentratie van 450 ppm is het essentieel dat Obama zich verplicht tot een minimale emissiereductie van 25 procent onder het niveau van 1990.

40 procent
En zelfs dat zou aan de magere kant zijn. Een groeiend aantal klimaatwetenschappers is bijvoorbeeld van mening dat de Europese Unie, die technisch veel verder is, zou moeten opteren voor een emissiereductie van maar liefst 40 procent naar 2020. Niet alleen omdat het kan, maar ook omdat het moet – om ‘een 50 procent kans te behouden’ op niet escalerende klimaatverandering.

Dit is ook in lijn met rapporten van de meest gerenommeerde wetenschappelijke instituten, zoals het IPCC en het Internationaal Energie Agentschap. Volgens hen kunnen de kritische grenzen alleen behouden blijven wanneer alle geïndustrialiseerde landen hun uitstoot naar 2020 met tenminste 25 tot 40 procent verlagen.

Eilandstaten
Anderen stellen dat zelfs zulke doelen onvoldoende zijn. Tijdens de klimaattop op Poznan hebben afgevaardigden van een groep van 43 Pacifische eilanden duidelijk van zich laten horen. Voortzettende zeespiegelstijging zal deze eilandstaten letterlijk van de kaart vegen en de afgevaardigden pleiten voor verdergaande reducties.

"Wij zijn niet van plan onze zelfmoordovereenkomst te ondertekenen", zegt Selwin Hart, afkomstig uit Barbados en coördinator voor de alliantie van kleine eilandstaten. De coalitie wil daarom dat de ambitie voor het nieuwe klimaatverdrag wordt verhoogd. Ze stellen de maximaal toelaatbare temperatuurstijging rond de evenaar op 1,5 graad. Rond de Noordpool wordt deze temperatuurstijging nog aanzienlijk versterkt, waardoor voortzettende smelt, onder andere van delen van de Groenlandse ijskap, niet geheel kan worden voorkomen. Dit zal vervolgens zorgen voor een verdere zeespiegelstijging.

En ook daar moet meer rekening worden gehouden met risicoscenario’s, vindt Stefan Rahmstorf, van het Potsdam Instituut voor Klimaatonderzoek: "Waarschijnlijk blijft zeespiegelstijging deze eeuw onder de één meter, maar een toenemend aantal studies laat zien dat rond 2100 zelfs de anderhalve meter mogelijk gepasseerd kan zijn."

Calciumcarbonaten
Veel eilandstaten rond de evenaar zijn opgebouwd uit koraal. Deze atollen worden niet alleen bedreigd door zeespiegelstijging, maar ook door verzuring van de oceanen, een direct effect van stijgende CO2-niveaus. In zuurder water kan koraal minder goed groeien; uiteindelijk kunnen de calciumcarbonaten er zelfs in oplossen …en proces waar nota bene extra CO2 bij vrijkomt.

Overigens zijn Obama's doelen niet definitief besloten. En ook Europa moet in het komende jaar nog van twintig naar veertig gaan. Obama's sprong in het diepe is van soortgelijke omvang. De haast evengroot.

(c)Hier.nu/Rolf Schuttenhelm