Recensie: Tramontana - Ramon Gieling

In de Noord-Spaanse kustplaats Cadaques brengt de snijdende wind (Tramontana) de inwoners het hoofd op hol.

De film vertelt rondom dit natuurfenomeen een bizar liefdesdrama, gebaseerd op een vage mythe.

Regisseur en scenarist Ramon Gieling raakte tijdens het filmen van een documentaire over Johan Cruijff gefascineerd door de snijdende wind die ongeveer de helft van het jaar over het dorp raast.

De storm is zo intens dat mensen er gek van worden. Het relatief hoge aantal zelfmoorden in dit gebied wordt als bewijs gezien voor de gekmakende kracht van Tramontana.

Hoe krankzinnig je wordt van de wind wordt geïllustreerd door een van de dorpsbewoners als hij trouwt met een boom.

Liefdesverhaal

Gieling baseert zijn film op een liefdesverhaal dat hij opving terwijl hij zich verdiepte in de wind. Toen hij in het dorp navraag ging doen bleven de rolluiken echter dicht. Vandaar dat hij het verhaal dan maar zelf bedacht.

Gieling pretendeert nergens in de film een bestaand verhaal te vertellen en laat veel over aan de fantasie van de kijker. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een aantal dorpsgenoten in een café. Ze geven allemaal hun eigen invulling aan het liefdesverhaal.

Geen van allen weten ze echter precies wat er is voorgevallen tussen de oude introverte atheïst Pepet Tremolls en de piepjonge mooie Rosa Campos de Amor. Dat weten de twee hoofdpersonages alleen zelf.

Rosa, gespeeld door de excellente Yohana Cobo, gaat bij Pepet (Lluis Soler) werken als schoonmaakster. Er lijkt een onmogelijke liefde te ontstaan tussen de twee lieden, die elkaar vinden door hun beiden eenzaamheid.

Meeslepend

Dat Rosa en Pepet in elke lezing weer anders gepresenteerd worden geeft aan dat de dorpsbewoners niet goed op de hoogte zijn van hun werkelijke karakters.

Yohana Cobo, eerder bekroond in Cannes voor haar rol in Volver, zet overtuigend alle rollen van Rosa neer: de verlegen net zo sterk als de hoerige.

De spanning tussen haar en Soler vormt een meeslepend spel. En het gaat zo alle kanten op dat de samenhang soms wegvalt.

De vertelling wisselt van een naar Rosa hunkerende Pepet naar een zwaar onzekere Rosa die overgeeft van ellende als Pepet vreemdgaat.

Invloed van de wind

Gieling slaagt er goed in om het verhaal in te bedden in een passende entourage. Met de ijzige Tramontana-herfstwind in combinatie met het grauwe dorp, waar de mensen binnen blijven uit angst voor de wind.

Al in het begin van de film wordt duidelijk dat Pepet Tremolls het gevecht met Tramontana verliest. Hij hangt zichzelf op tijdens kerstavond.

De film laat zien hoe het zo ver heeft kunnen komen. Welke lezing van het verhaal ook juist is, de onmogelijke liefde tussen Pepet en Rosa en de invloed van de wind op de psyche maakt de NFF-opener een geslaagd psychologisch drama.