Human Nature Forecast: Tim Harford

In de aanloop naar TEDxAmsterdam 2011 en het thema Human Nature, vraagt TEDx belangrijke denkers naar hun visie op belangrijke zaken. In deze aflevering van de 'Human Nature Forecast': Financial Times-columnist en TED-spreker Tim Harford over het belang van falen voor het bereiken van succes.

In zijn TED Talk spreekt Harford over het maken van 'goede fouten', fouten op basis van 'trial and error'. Wat was zijn laatste 'goede fout'? "Nou, ik weet niet wat mijn meest recente fout is. Ik ben onlangs verhuisd met mijn gezin van Londen naar Oxford. We moeten nog zien of dit een goede beslissing is of niet. Wat ik probeer te doen, in overleg met mijn vrouw, is te erkennen dat we nog niet weten of dit een ​​goede vergissing of niet. In plaats van te zeggen: is dit de juiste beslissing of niet, vraag ik me af: wat gaan we leren, en kunnen we de beslissing eventueel omdraaien? Dus we hebben de hele besluitvorming gestructureerd om te kijken op welke manier het een vergissing kon zijn. Het is een fout die we kunnen omkeren, als het nodig is."

Betekent deze 'omdraaibaarheid' een voorwaarde voor een succesvolle trial and error? "Het helpt zeker als je je fouten kan achterlaten. Eén van argumenten die ik blijf maken, is dat de wereld is erg onvoorspelbaar en ingewikkeld is, dus vergissingen zullen zeker gemaakt worden. Als je een businessplan maakt of je hele leven plant, en dat systeem herkent geen mogelijk fouten, dan moet ik denken aan de eurocrisis - je kunt niet weg, je kunt niet worden gered, je kunt niet falen. Met andere woorden, je kan geen fout maken. En als je toch een fout maakt, heb je een probleem."

Waarom ingewikkeldheid ertoe doet

Harford's oproep voor trial and error is sterk van toepassing op sociale systemen. Hij beoordeelt deze systemen op hun complexiteit, en kijkt of ze strak of losjes zijn. Een strak systeem (zoals de bankenwereld) werkt als een domino-spel: als je er eentje omstoot, valt alles om en dan is het moeilijk in te grijpen. Een losjes systeem (zoals onderwijs) reageert onvoorspelbaar op veranderingen in naslagwerken of bijvoorbeeld in immigratiewetgeving. Dit gebeurt weer langzaam.

De rol van de mens in deze systemen lijkt op de tweede plaats te komen, waardoor ze het slachtoffer worden van de onvoorspelbare dynamiek van een systeem. Hoe gedraagt een mens in zulke grote systemen? "De theorie van een homo economicus ( de mens als rationeel denker die streeft naar eigenbelang) is een bruikbare theorie. Vragen op welke motieven en risico's mensen reageren, daar kom je een heel eind mee. Mensen reageren op motieven, het is een belangrijk iets."

Motieven kunnen ook helpen in een systeem, zoals het toestaan van klokkenluiders. "In de Verenigde Staten krijgt de gemiddelde klokkenluider in de gezondheidszorg 15 miljoen dollar als beloning. Het is dan ook niet vreemd dat deze financiële prikkel ervoor zorgt dat mensen voluit spreken als ze een probleem zien.

'Too big to fail'

Harford was verbaasd toen hij in New York een nieuwe tv-serie over de financiële crisis aangekondigd zag worden, met de titel 'Too Big To Fail'. Falen moet volgens hem juist aangemoedigd worden, in plaats van vermeden worden. Harford stelt dan ook dat we geen systeem moeten vormgeven. "We moeten experimenteren, zelfs als het echt belangrijk is. Hoe belangrijker het systeem, des te belangrijker het is om te experimenteren." Artsen begrijpen dit. "Zij gaan nu verder dan alleen de theoretische kennis en experimenteren op een verantwoorde manier. Ik denk dat economen dat ook moeten doen."

Lees van alles over TEDx Amsterdam 2011 op NUbijlage.nl/tedx en bekijk hier 24 en 25 november live naar TEDxAmsterdam TV.